Opis
Wygląd owocnika to pierwsza rzecz, która zwraca uwagę przy tym gatunku: krępy, biały trzon i jasnobrązowy kapelusz sprawiają, że boczniak mikołajkowy bywa mylony z borowikiem szlachetnym. Stąd przydomek „królewski”. Trzon jest osadzony centralnie, w przeciwieństwie do innych boczniaków, i w całości jadalny.
W kuchni ten gatunek wykorzystuje się bez odrzucania trzonu — nadaje się do zjedzenia cały. Miąższ jest aromatyczny, o lekko ostrym, pieprzowym smaku. Boczniak mikołajkowy bywa dostępny w sklepach ze zdrową żywnością; tradycyjnie przypisuje mu się — jak pozostałym boczniakom — szereg właściwości. Owocniki zawierają wapń, żelazo, magnez, fosfor, potas, selen, sód i cynk oraz ergotioneinę.
W naturze Pleurotus eryngii występuje we wschodniej Europie, północnej Afryce i centralnej Azji. Owocniki wyrastają na ziemi albo na korzeniach drzew liściastych.
Uprawa na kołkach opiera się na drewnie liściastym. Materiał na pień wybieraj według następujących kryteriów:
- drzewo liściaste, świeżo ścięte i zdrowe,
- składowane nie dłużej niż 3 miesiące,
- średnica 8–25 cm,
- długość 1–1,5 m.
Zaszczepianie: w pniu wierci się otwory o średnicy odpowiadającej kołkom i głębokości o 1 cm większej niż ich długość. Otwory rozmieszcza się co 15 cm. Na jeden pień wystarcza około 15–20 kołków — opakowanie pokrywa więc jedno stanowisko.
Instrukcja uprawy
Szczepienie drewna kołkami — przebieg prac
Kłody i pniaki można szczepić kołkami w każdym miesiącu roku. Dopóki grzybnia nie opanuje drewna, trzymaj ją w temperaturze dodatniej — to warunek, od którego nie ma odstępstwa. Zasiedlone drewno owocuje przez kilka sezonów, aż zapas składników odżywczych się wyczerpie; ile sezonów, zależy od gatunku.
Sprzęt
- kłoda drewna liściastego (długość 90 – 120 cm)
- piła do drewna
- wanna lub beczka do moczenia
- wiertarka i wiertło 9 mm
- grzybnia na kołkach (drewniane kołki, w pełni skolonizowane grzybnią)
- torba z juty, folia spożywcza, stretch
- wosk uszczelniający
- młotek
Drewno: najpierw suche, potem nasycone wodą
Od jakości drewna zależy wynik całej uprawy. Świeżo ścięte drewno liściaste odłóż na 2 -3 tygodnie w suche miejsce. Dopiero po tym okresie:
- zanurz całą kłodę w wannie na 2-3 dni,
- wyjmij i zostaw na jeden dzień na zewnątrz do obeschnięcia.
Pracuj na kłodach z korą o średnicy 20-35 cm i długości 90-120 cm.
Kołki: dwa progi temperatury
Po dostawie kołki wymagają regeneracji — odstaw je na 2 lub 3 dni w temperaturze pokojowej, nieprzekraczającej 28°C. Jeśli szczepienie odkładasz na później, drugi próg: lodówka i temperatura 2 – 5°C.
Szczepienie: nie pozwól drewnu się nagrzać
Zanim zaczniesz wiercić, odetnij z obu końców kłody po dwa centymetry drewna i wyrzuć te odcinki. Ogranicza to zanieczyszczenia oraz rozwój niepożądanych grzybów i pleśni.
Otwory wierć wokół pniaka równolegle do siebie, na głębokość 4-5 cm. Wierć spokojnie i bez mocnego docisku — rozgrzane drewno traci jakość. W nawiercone miejsca wbij kołki z grzybnią. Świeżo odcięte powierzchnie warto zaszczepić również, daje to lepsze wyniki.
Wosk: nakładany ciepły i płynny
Gdy cała kłoda jest zaszczepiona, zamknij otwory woskiem uszczelniającym. Najprościej rozprowadzić pędzlem ciepły, płynny wosk, a odcięte końcówki po prostu w nim zanurzyć.
Przerost — około 10 tygodni w cieniu
Pnie owiń wilgotnymi workami jutowymi albo stretchem; folia ma powstrzymać zbyt szybkie wysychanie drewna. Miejsce: zacienione — ogród lub dobrze wentylowana piwnica. Czas: około 10 tygodni. Worki jutowe muszą przez cały ten okres pozostać wilgotne. Faza kończy się w momencie, gdy w miejscach szczepień pojawi się biały nalot grzybni.
Pielęgnacja w ogrodzie
Kłodę w pełni skolonizowaną grzybnią ustaw pionowo w wykopanym w ogrodzie otworze o głębokości 15 cm. Na balkonie zastąp go doniczką wypełnioną piaskiem lub kamieniami. Drewno i ziemię wokół klocków co jakiś czas podlewaj.
Owocniki pojawiają się w różnych porach roku — termin zależy od warunków atmosferycznych i od gatunku grzyba.
Lentinula edodes (Shiitake) — szok zimną wodą
Shiitake nie wymaga kontaktu z glebą; kłody można ustawić w innym miejscu, także przymocować do ogrodzenia. Zalecane drewno: bale z korą o długości około 90 – 120 cm i średnicy około 15-20 cm.
Owocowanie wywołuje się różnicą temperatury i wstrząsem:
- zanurz kłodę w zimnej wodzie na 24 h, tak aby była całkowicie zalana,
- po wyjęciu uderzaj (rzucaj) kłodą o betonową powierzchnię,
- pierwsze zalążki grzybów pojawiają się po około 14 dniach,
- po zbiorach odstaw kłodę na 6 -10 tygodni i powtórz namaczanie z rzucaniem.
Zimowanie — ochrona przed mrozem
Na zimę wystarczy owinąć kłody workami jutowymi.
Szkodniki
Ślimaki uwielbiają grzyby i potrafią zniszczyć całą uprawę. Zabezpieczeniem jest ogrodzenie ślimacze wokół kłody. Nie stosuj przynęt na ślimaki ani innych chemicznych środków ochrony — trucizna może przejść do owocników.
Marek –
Bardzo korzystna cena, opłaca się.