Ucho bzowe, znane też jako ucho Judaszowe (Hirneola auricula-judae, syn. Auricularia auricula-judae) — grzyb muun. W uprawie wszystko kręci się tu wokół jednej zmiennej: ciepła. Nie chodzi o jeden próg, tylko o kilka różnych zakresów przypisanych do kolejnych etapów. Kto je rozpisze przed startem, uniknie improwizacji w trakcie.
Zakresy temperatur, które trzeba znać przed startem
- Przerost drewna: około 28°C, przy wysokiej wilgotności.
- Przerost podłoża w workach: około 25°C.
- Owocnikowanie: 25–30°C przy wilgotności powietrza na poziomie 90%.
- Granica górna: temperatura nie może być wyższa od 32–35°C.
- Zimowanie klocków: nie niżej niż -5°C.
- Woda do namaczania klocków przed owocnikowaniem: 10–15°C.
Ostatni punkt jest jedynym, w którym chłód działa na korzyść hodowcy — reszta cyklu wymaga utrzymania ciepła.
Rok w ogrodzie: gdzie stoją klocki w danym sezonie
Przerośnięte klocki wczesną wiosną i późną jesienią trzymamy w tunelu foliowym lub szklarni. Latem mogą stać bezpośrednio w ogrodzie — w miejscu cienistym, osłoniętym od wiatru i od bezpośredniego słońca. Niezależnie od pory roku chronimy je przed wysychaniem oraz przed większymi mrozami. Przy silnych mrozach klocki przenosimy tam, gdzie temperatura nie spada poniżej -5°C, albo zabezpieczamy je tak jak inne rośliny ogrodowe.
Drewno i szczepienie
Do uprawy nadają się świeże pnie, klocki i gałęzie drzew liściastych o średnicy około 10 cm. Najlepszy materiał to drewno 1–4 miesiące po ścięciu. Optymalna długość klocka to około 1 metra.
Ponieważ klocki są długie i cienkie, otwory wierci się gęściej niż w grubszym drewnie:
- Grzybnia ziarnista — otwory 10–15 mm co 10–15 cm, zapełniane grzybnią.
- Grzybnia na kołkach — otwór o średnicy kołka i o 5–10 mm dłuższy od niego.
Po umieszczeniu grzybni otwory zabezpieczamy parafiną lub woskiem pszczelim, żeby nie wysychała. Zaszczepiony klocek idzie na przerost do tunelu foliowego, szklarni, inspektu albo innego ciepłego i wilgotnego miejsca w pomieszczeniu.
Pobudzenie do owocowania
Przerośnięty klocek można zanurzyć na 1–2 dni w wodzie o temperaturze 10–15°C, a potem ustawić na miejscu uprawy. Drugi sposób to wkopanie klocka w ziemię na głębokość około 20 cm — grzybnia czerpie stamtąd między innymi wilgoć.
Wariant na słomie i trocinach
Potrzebna jest sieczka słomiana lub trociny z drzewa liściastego — materiał zdrowy i czysty, bez śladów zapleśnienia — grzybnia ziarnista, worki foliowe wysokotemperaturowe (na przykład do pieczenia w piekarniku), korek z waty oraz niewielka ilość otrąb pszennych jako dodatek białkowy do substratu z trocin.
Podłoże moczy się w wodzie przez około 24 godziny; ciepła woda przyspiesza nasiąkanie. Drugiego dnia zostawiamy je do okapania. Docelowa wilgotność to 65–70% — po ściśnięciu substratu w dłoni wylatuje kropelka wody. Trociny mieszamy z nawilżonymi otrębami w ilości 5–10% objętości substratu. Worki napełniamy do 2/3 objętości, żeby zostało miejsce na wymieszanie z grzybnią, i zawiązujemy.
Napełnione worki gotujemy w garnku z wodą około godziny, wyjmujemy, studzimy i powtarzamy tę czynność jeszcze raz lub dwa. Alternatywa to gotowanie na parze — wtedy czas pasteryzacji rośnie do 1,5 godziny.
Zbitą grzybnię rozkruszamy na jak najdrobniejsze ziarna. W czystym pomieszczeniu, wolnym od zanieczyszczeń i pleśni, otwieramy wystudzony worek i mieszamy podłoże z grzybnią w ilości 3–5% objętości substratu. Całość ubijamy w jednolity blok i zamykamy worek watowym korkiem, żeby kultura mogła oddychać.
Przerost prowadzimy w czystym pomieszczeniu w temperaturze około 25°C. Trwa 2–4 tygodnie, zależnie od ilości grzybni, temperatury i rodzaju użytego materiału. Na tym etapie obecność światła nie ma znaczenia.
Wyprowadzenie owocników z bloku
Przerośnięte podłoże tworzy zbity, jednolity blok. Worek nacinamy albo zdejmujemy w całości. Dalej potrzebne są 25–30°C i wilgotność powietrza rzędu 90%, przy czym temperatura nie może być wyższa od 32–35°C, a kultury nie wystawiamy na bezpośrednie działanie promieni słonecznych. Na zewnątrz sprawdzi się zacieniony tunelik foliowy, szklarenka lub oranżeria z utrzymaną wysoką wilgotnością.
W mieszkaniu wystarczy tacka z odrobiną wody i talerzyk, na którym stawiamy substrat tak, by nie miał bezpośredniego kontaktu z wodą. Całość nakrywamy przezroczystą folią. Do tego celu można też zaadaptować większe akwarium. W odróżnieniu od etapu przerostu, podłoże ucha judaszowego potrzebuje teraz dostępu światła.
Czego się spodziewać po zbiorze
Owocniki mają chrupkowatą konsystencję i nie mają wyraźnego smaku. Cenione są między innymi w kuchni chińskiej, gdzie znane są jako grzyby muun. Dobrze znoszą suszenie — po namoczeniu wracają do pierwotnej, chrupkowatej konsystencji.