Shiitake można usmażyć na patelni albo kupić w postaci proszku. Maitake trafia do garnka i do kapsułki. Oba gatunki pojawiają się na listach grzybów jadalnych i na listach grzybów witalnych jednocześnie. To najprostszy dowód na to, że podział, o którym mowa, nie jest podziałem biologicznym.
Skąd wzięło się określenie „grzyby witalne”
Termin nie pochodzi z systematyki. Odnosi się do wybranych gatunków obecnych w tradycyjnych systemach żywieniowych i zielarskich — przede wszystkim w krajach Azji. W piśmiennictwie funkcjonuje też nazwa grzyby medyczne, i to określenie bywa mylące: nie oznacza, że mamy do czynienia z lekami ani z potwierdzonym działaniem leczniczym.
Do gatunków wymienianych w tej grupie najczęściej należą:
- reishi (Ganoderma lucidum),
- soplówka jeżowata (Lion’s Mane),
- cordyceps,
- chaga,
- shiitake,
- maitake.
Wspólnym mianownikiem grzybów witalnych jest obecność związków takich jak polisacharydy, beta-glukany i triterpeny. To one są przedmiotem licznych badań naukowych.
Dlaczego jedne trafiają na talerz, a inne do słoika z proszkiem
Różnica leży w sposobie wykorzystania. Pieczarki, boczniaki czy kurki jada się na bieżąco — są składnikiem codziennej kuchni. Grzyby witalne znacznie częściej występują w formie przetworzonej i wynika to z kilku powodów naraz: specyficznego smaku, struktury owocnika oraz ograniczonej dostępności surowca w postaci świeżej.
Stąd asortyment, jaki spotyka się w sprzedaży. Najczęściej są to grzyby witalne w proszku, obok tego suplementy diety w kapsułkach oraz herbaty.
Z czym kojarzone są poszczególne gatunki
Mykoterapia — czyli dziedzina zajmująca się wykorzystaniem grzybów w celach zdrowotnych — bada, jak zawarte w nich związki oddziałują na organizm człowieka. Poniższe skojarzenia porządkuje się zwykle według składu chemicznego danego gatunku. Traktuj je jako tradycyjne przypisania, a nie jako opis potwierdzonego działania:
- reishi (Ganoderma lucidum) — wiązany z wyciszeniem organizmu i redukcją stresu,
- soplówka jeżowata (Hericium erinaceus) — wiązana z układem nerwowym, pamięcią i koncentracją,
- chaga (Inonotus obliquus) — wiązana z odpornością,
- cordyceps (Ophiocordyceps sinensis) — wiązany z wydolnością fizyczną i dotlenieniem komórek.
Co sprawdzić, zanim sięgniesz po konkretny produkt
Zainteresowanie tą kategorią rośnie, a wraz z nim liczba dostępnych preparatów z ekstraktami grzybowymi. Przy wyborze warto zatrzymać się na trzech rzeczach:
- skład podany przez producenta,
- pochodzenie surowca,
- informacje o procesie wytwarzania.
Informacje zawarte w tym wpisie mają charakter edukacyjny i służą przybliżeniu zagadnień związanych z grzybami witalnymi. Nie są poradą lekarską, diagnostyczną ani żywieniową. Suplementy diety nie służą do diagnozowania, leczenia ani zapobiegania chorobom i nie zastępują zróżnicowanej diety oraz zdrowego trybu życia.